Қазақстанға шетелден көлік әкелу қанша тұрады? Сарапшылар есептеді

Қолданылған автокөліктердің құны 133%-ға дейін өсуі ықтимал.

Шетелден көлік сатып алу сатып алушы ойлағаннан әлдеқайда қымбатқа түсуі мүмкін. Қазақстанға жеткізу, кедендік баж, кәдеге жарату алымы мен құжаттарды рәсімдеу шығындарынан кейін кейбір көліктердің түпкілікті бағасы бастапқы құнынан екі еседен де асып кетеді. Бұл туралы "31 арнаның" сюжетінде айтылды.

Қарағанды қаласының тұрғыны Дмитрий Чаренцев көлікті шетелден сатып алу мүмкіндігін қарастырған. Алайда жеткізу, кедендік рәсімдеу, кәдеге жарату алымы, алғашқы тіркеу және мемлекеттік нөмір алу шығындарын есептегенде, көліктің түпкілікті бағасы бастапқы құнынан екі есеге жуық артуы мүмкін екені анықталған.

Чаренцевтің айтуынша, шетелден тікелей көлік сатып алғанда оған қызмет көрсету мен жөндеуге қатысты қиындықтар сияқты өзге де тәуекелдер бар.

"Көлікті шетелден алдырту – бір жағынан, қаптағы мысықты сатып алғанмен бірдей", – деді ол.

Көліктер импорттан кейін қаншалықты қымбаттайды?

Тәуелсіз автомобиль одағының төрағасы Эдуард Эдоков Қытай, Оңтүстік Корея және АҚШ-тан жаңа көліктер әкелуге кететін шығындарды салыстырған.

Оның есебінше, барлық рәсімдерден кейін Қытайдан әкелінген көліктің бағасы 74%-ға, Кореядан жеткізілген көлік 76%-ға, ал АҚШ-тан әкелінген автомобиль 80%-ға қымбаттайды.

Қолданылған көліктерге жұмсалатын шығын бұдан да жоғары. Шығарылған еліне байланысты Қытай көлігінің түпкілікті құны 133%-ға, кореялық көліктікі 111%-ға, америкалық көліктікі 85%-ға өседі.

Сарапшының бағалауынша, бағаның өсуіне әсер ететін шығындардың шамамен 60%-ы мемлекетке төленетін міндетті төлемдерге тиесілі.

Эдоков қолданыстағы ережелер ресми дилерлерге артықшылық беріп, параллель импорттың бәсекелестік мүмкіндігін шектейді деп есептейді.

"Кедендік алымның 15%-дан 48%-ға дейін өсуі ресми дилерлерге айқын басымдық беріп отыр", – деді ол.

Көлік импорттауға қандай талаптар қойылған?

Сюжетте келтірілген мәліметтерге сәйкес, қыркүйектен бастап көлік әкелуге шектеулер енгізілген. Оған сай автомобиль бес жылдан ескі болмауы және Еуро-5 экологиялық стандартына сәйкес келуі керек.

Заңды тұлғалар үшін кедендік баж 15% болса, жеке тұлғалар үшін ол 48%-ға дейін жетеді. Үш жылдан асқан автомобильдерге қозғалтқыш көлеміне қарай әр текше сантиметр үшін 1,5–3,6 еуро мөлшерінде баж белгіленген.

Автосарапшы, Қазақстандағы "За рулём" журналының бас редакторы Алексей Алексеев бұл шаралар, соның ішінде, "сұр" дилерлерге қарсы бағытталған деп санайды. Оның айтуынша, ресми компаниялар дилерлік желі құруға, қызметкерлердің еңбекақысын төлеуге, кепілдік бойынша қызмет көрсетуге және көліктерді жергілікті жағдайға бейімдеуге қаражат жұмсайды.

Қазақстандағы өндіріс көлік бағасын арзандата ала ма?

Эдоковтың пікірінше, автомобиль зауыттары үшін Қазақстанда көлік өндірісін экономикалық тұрғыдан тиімді ету үшін жылына кемінде 250 мың автомобиль шығару қажет. Оның айтуынша, қазір алты зауыт жыл сайын жиынтығында шамамен 170 мың көлік сатады.

Сарапшы өндіріс көлемін ұлғайтуға кедергі келтіретін факторлардың қатарында халықтың сатып алу қабілетінің төмендігін және экспорт мүмкіндіктерінің шектеулі екенін атады.

Ал Алексеевтің болжамы оптимистік. Оның пікірінше, Қазақстанда құрастырылатын көліктер біртіндеп арзандап келеді және алдағы уақытта олардың бағасы одан әрі төмендеуі мүмкін.