"Дильназдар қайталанбауы үшін": Бишімбаев ісінің бұрынғы прокуроры ұсыныс айтты

Қылмыс болғанша күтпеу керек

Айжан Аймағанова Ішкі істер министрі Ержан Сәденовке жүгініп, жекелеген өңірлерде "Электронды қорғаныс аймағы" пилоттық жобасын іске қосуды ұсынды. Оның пікірінше, қолданыстағы тетіктер зорлық-зомбылық жасалғаннан кейін әрекет етумен шектелмей, қайғылы оқиғалардың алдын алуға да көмектесуі керек.

Депутат қоғамда үлкен резонанс тудырған екі кісі өлтіру оқиғасын еске салды. 13 шілдеде Абай облысында көптеген пышақ жарақатын алған 20 жастағы Дильназ Жұмағұлова қаза тапты. Ал 23 қыркүйекте Астанада бұрынғы күйеуі екі баланың анасы Жазира Адауованы өлтірген.

"Осыған байланысты маңызды сұрақ туындайды: қолданыстағы қорғау тетіктері зорлық-зомбылық жасалғаннан кейін әрекет етіп қана қоймай, қауіпті алдын ала анықтап, оның алдын алуға қаншалықты мүмкіндік береді? Бізде бұл үшін қажетті құқықтық және цифрлық мүмкіндіктер бар", – деп атап өтті Айжан Аймағанова.

Депутат қандай ұсыныс жасады?

Аймағанованың пікірінше, жобаны іске қосу үшін жаңа әрі қымбат ақпараттық жүйе құрудың қажеті жоқ. Қазақстанда профилактикалық есепке алу және электронды бақылау тетіктері бар, оларды тиімдірек пайдалануға болады.

Депутат қауіп туралы сигнал түскен жағдайда полиция қызметкерлері әрекет етуге міндетті бірыңғай алгоритмді бекітуді ұсынады. Сонымен қатар әрбір сигнал мен оған қатысты қабылданған шаралар цифрлық форматта автоматты түрде тіркелуі керек.

"Бұл әрбір сигнал бойынша кімнің, қашан және қандай шара қабылдағанын нақты көруге мүмкіндік береді", – деді депутат.

Аймағанованың пікірінше, мұндай тәсіл қауіпті жағдайларды дер кезінде анықтап, адамдардың өмірін қорғауға көмектеседі. Ол мысал ретінде шетелдік тәжірибені, соның ішінде Францияны атады.

Бишімбаев ісінің прокурорынан депутатқа дейін

Айжан Аймағанова бұған дейін прокурор болып жұмыс істеген және бұрынғы ұлттық экономика министрі Қуандық Бишімбаевтың атышулы ісінде мемлекеттік айыптаушылардың бірі болған.

2024 жылғы мамырда сот Бишімбаевты азаматтық некедегі жұбайы Салтанат Нүкенованы өлтіргені үшін 24 жылға бас бостандығынан айырды. Бұл іс қоғамда үлкен резонанс тудырып, Қазақстандағы тұрмыстық зорлық-зомбылық мәселесіне назар аудартты.

Енді Аймағанова осындай қылмыстардың алдын алу және қауіп-қатерді ерте анықтау мәселесіне басымдық беруді ұсынып отыр. Ол "Заң мен тәртіп" қағидаты қайғылы оқиғалардан кейін ғана емес, олардың алдын алуға да қызмет етуі үшін қолданыстағы құқықтық және цифрлық құралдарды пайдалануға шақырды.

Бұған дейін Qumash.kz Астанада 30 жастағы әйелді бұрынғы күйеуі өлтіргеннен кейін полиция басшылығының бірқатар өкілі қызметінен шеттетіліп, бұрынғы төрт қызметкердің ұсталғаны туралы жазған. Әйел бұған дейін бұрынғы күйеуіне қатысты полицияға бірнеше рет арызданғанымен, қайғылы оқиғаның алдын алу мүмкін болмаған.